Świat bez krzesła – Inny obraz codzienności
Zdrowie i sprawność to wartości pożądane przez każdego człowieka, niezależnie od miejsca zamieszkania czy statusu materialnego. Zwykle jednak, znaczenie ich posiadania docenia się dopiero wówczas, kiedy nasz organizm przestaje prawidłowo pracować. Warto więc zastanowić się, w jaki sposób codzienne przyzwyczajenia mogą wpływać na naszą kondycję fizyczną. Czy możemy skutecznie wesprzeć nasze ciało, w trosce o lepszą przyszłość?
Większość z nas całkiem słusznie odpowie, że dbanie o własne zdrowie sprowadza się do całej gamy zachowań; uprawiania sportu, racjonalnego odżywiania, zrezygnowania z nałogów. Jednocześnie, nie wszyscy zdają sobie sprawę, jak wiele z pozoru błahych nawyków ma ogromny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie naszego organizmu. Codzienność charakteryzuje się wieloma prozaicznymi czynnościami, które wykonujemy bezrefleksyjnie, nie skupiając na nich uwagi.Życie powszednie jednak nieustannie angażuje cielesność, nie bez znaczenia jest więc sposób, w jaki wykonujemy podstawowe czynności ruchowe.
Symboliczny zwyczaj
W zachodnich kulturach większość dnia spędza się w pozycji siedzącej. Wynika to zwykle ze specyfiki wykonywanej pracy i sposobów przemieszczania się. Niemniej jednak, należy zdać sobie sprawę z tego, jak kształtowały się różne cielesne nawyki. Kulturowa swoistość wyboru siedziska i pozycji siedzącej w celu odpoczynku to efekt wielu lat dostosowania ciała do panujących zwyczajów, rezultat wynikający z zupełnie innych przyczyn, niż naturalne predyspozycje ludzkiego ciała. Początkowo ludzie najwięcej czasu spędzali stojąc, leżąc lub kucając. Jeśli siadano, to głównie na ziemi z nogami wysuniętymi do przodu lub na piętach, klęcząc. Dopiero z czasem zaczęto używać do tego ław, krzeseł i foteli.
Prawo do korzystania z wysokiego siedziska wynikało z hierarchii, krótko mówiąc na krzesłach zaczęto siadać głównie dlatego, by podkreślić obejmowane stanowisko i funkcję społeczną. Siedzący na podwyższeniu zajmował odpowiednią pozycję względem otoczenia, ponieważ był wyższy rangą.
Należy zatem powiedzieć wprost, krzesła nie mają nic wspólnego z dbaniem o prawidłowe funkcjonowanie naszego organizmu, co więcej, zbyt długie przebywanie w pozycji siedzącej wpływa negatywnie na nasze ciało i prowadzi do wielu nierzadko poważnych problemów ze zdrowiem.
Skutki niewłaściwych nawyków
Nasze ciała nie są przystosowane do siedzenia na krześle. Siedzenie bardzo mocno obciąża kręgosłup, zwłaszcza jego odcinek lędźwiowy. Obciążenie jest dwukrotnie większe, niż w chwili, kiedy stoimy. W czasie siedzenia równie mocno narażony jest także szyjny odcinek kręgosłupa oraz miednica.
Zbyt długie przebywanie w pozycji siedzącej, prócz powodowania uciążliwych bólów kręgosłupa, znacznie zwiększa również ryzyko zachorowań na wiele chorób i tym samym przyczynia się do przedwczesnej śmierci. Siedzący tryb życia to bowiem problemy metaboliczne, wysokie ciśnienie, cukrzyca, a także to, co często bywa ich powikłaniem, czyli zawał serca, niewydolność nerek czy nowotwory.
Siedzenie w jednej pozycji źle wpływa również na pracę mózgu. Umysł pracuje zdecydowanie lepiej, kiedy następują częste zmiany ułożenia ciała. Brak ruchu skutkuje też zaburzeniem wielu procesów, zachodzących w organizmie, takich jak przyswajanie wapna, przemiany węglowodanowe, czy spalanie tłuszczów. Oczywiście, trudno sobie wyobrazić, by we współczesnym społeczeństwie zupełnie zrezygnować z używania krzeseł czy foteli. Specyfika pracy wielu z nas, niejako zmusza do przyjmowania pozycji siedzącej. Warto jednak pamiętać, by dobierać odpowiednią pozycję, a w czasie wolnym korzystać z innej formy odpoczynku. Przy tej okazji cenne jest spojrzenie na sposoby „siedzenia”, popularne w innych społecznościach.
Cenna praktyka
Wychylając się poza najbliższy nam europejski krąg kulturowy, możemy dostrzec rozmaite osobliwości, dotyczące technik cielesnych, takich jak siedzenie, leżenie czy spożywanie posiłków.
W różnych rejonach świata w odmienny sposób traktuje się wykonywanie cielesnych czynności. Przykładowo, społeczeństwa Azji i Afryki na co dzień korzystają z pełnego przysiadu (tzw. asian squat / flat footed squat), który polega na tym, że tyły ud opierają się na łydkach, a całe stopy pozostają na podłodze. Wiele osób przysiada tak podczas posiłku, wykonując pracę, czy po prostu odpoczywając. To naturalna dla ciała pozycja, którą do pewnego momentu życia potrafił wykonać niemal każdy z nas. Zauważmy, że małe dzieci, aby podnieść coś z podłogi wykonują głęboki przysiad i nierzadko pozostają w takiej pozycji przez dłuższą chwilę.
Rezultatem takiego odmiennego sposobu odpoczynku jest między innymi zwiększona mobilność bioder, brak bólów kręgosłupa, a nawet lepsza perystaltyka jelit (to także jeden z głównych powodów, dla którego w wielu krajach Azji korzysta się z toalet kucanych).
Na szczęście wiedza o tym, że właściwy sposób ułożenia ciała bezpośrednio wpływa na nasz stan zdrowia i ogólne dobre samopoczucie stale się rozpowszechnia.
Wybór korzystny dla ciała
Wyrobienie w sobie nawyku, przyjmowania odpowiedniej postawy ciała, bez wątpienia przyniesie wiele pozytywnych rezultatów. Codzienna praca przy komputerze, czytanie, czy relaks przy filmie będą o wiele zdrowsze, jeśli zacznie się wykonywać te czynności w dostosowanej do tego, przestrzeni podłogowej.
Jeśli nauczymy się właściwie traktować nasz organizm, uzyskamy efekt zdrowia i witalności. Poprawa funkcjonowania narządów wewnętrznych, zmniejszenie napięcia nerwowego, rozciągnięcie stawu biodrowego i zwiększenie ruchomości bioder, poprawa równowagi, redukcja bólów kostno-stawowych, bólów pleców i głowy, utrzymanie właściwej perystaltyki jelit – to tylko niektóre korzyści, jakie możemy otrzymać, zastępując siedzenie na krześle odpoczynkiem na podłodze. Warto zatem skupić się na codziennych czynnościach, choćby po to, by mieć możliwość czerpania radości ze zdrowego ciała.